Culture of Colors

Toon Verhoef (1946, Nederland) zou een "kunstenaars' kunstenaar" genoemd kunnen worden: een meester die van grote invloed was op zijn collega's en de opkomende generatie schilders. Zijn werk is niets minder dan een keerpunt binnen de Nederlandse schilderkunst. Waar die kwaliteit precies ligt, is niet gemakkelijk te formuleren. Er is gezegd over zijn overweldigend prachtige schilderijen dat in hen het visuele de banden van het naamloze heeft uitgegleden. Zijn complexe en gelaagde werk is open en helder; het toont de kunst van het schilderen in zijn ware essentie - een levendig samenspel van verf, compositie en kleuren. Het resultaat is er een die puur in dienst staat van de verbeelding. Het is juist dit werk dat de opmaat vormt naar de Art Space, want goed kijken naar kunst geeft een van de ultieme mentale, bijna fysieke ervaringen!

Bernard Frise (1949, Frankrijk) is een van de bekendste formele abstracte schilders van dit moment. De schilderkunst is zijn onderwerp. Zijn zoektocht is één en al in de aard en het potentieel van zijn medium, zijn technieken en materialen. Deze twee doeken, 'Apparition' en 'Vingthuit', nemen een prominente plaats in binnen de AkzoNobel kunstcollectie als onderdeel van het thema 'Kleur en onderzoek'. Onderliggend aan elk van de werken van Frize is een idee en een manier van werken ten dienste van experimenten: met de verf (en zelfs de chemische samenstelling ervan), bijvoorbeeld, of het type borstels. Wat zijn werk vooral onthult, is het fysieke proces van de schepping, en zijn handtekening is daaraan ondergeschikt: "Zodra ik heb besloten hoe ik mijn werk wil doen, neem ik het resultaat zoals het komt".

Alan Uglow (1941-2011, Verenigd Koninkrijk) staat in de abstract geometrische traditie van Piet Mondriaan en Barnett Newman. Elk doek heeft zijn eigen harmonische indeling, tot stand gebracht door lijnen die het hele vlak doorsnijden en al snijdend nieuwe vlakken creëren. Elk schildert Uglow monochroom met een andere kwast of roller waarbij hij wisselt van strijkrichting, wat leidt tot subtiele nuances in de weerkaatsing van het licht. De wereld die Uglow waarneemt – die hij ziet, voelt en proeft – is zijn inspiratiebron; de opmaak van een personeelsadvertentie, een geluid, een krantenkop, en het is deze werkelijkheid die hij omzet in vorm en proportie. Werkend met grote nauwkeurigheid is niets toevallig aan Uglow’s schilderijen. Alles is doordacht.

Bernard Frise (1949, Frankrijk) is een van de bekendste formele abstracte schilders van dit moment. De schilderkunst is zijn onderwerp. Zijn zoektocht is één en al in de aard en het potentieel van zijn medium, zijn technieken en materialen. Deze twee doeken, 'Apparition' en 'Vingthuit', nemen een prominente plaats in binnen de AkzoNobel kunstcollectie als onderdeel van het thema 'Kleur en onderzoek'. Onderliggend aan elk van de werken van Frize is een idee en een manier van werken ten dienste van experimenten: met de verf (en zelfs de chemische samenstelling ervan), bijvoorbeeld, of het type borstels. Wat zijn werk vooral onthult, is het fysieke proces van de schepping, en zijn handtekening is daaraan ondergeschikt: "Zodra ik heb besloten hoe ik mijn werk wil doen, neem ik het resultaat zoals het komt".

Painter, sculptor and photographer Imi Knoebel (born 1940, Dessau, Germany) is an influential German artist who studied with Joseph Beuys in Düsseldorf in the 1960s. He developed his own geometric abstract imagery, inspired both by American minimal art and by the work of the Russian master Kazimir Malevich, who also was an important theorist of constructivism.

Dit werk is kenmerkend voor Knoebel door zijn constructies van monochrome stroken en panelen met puur kleur. Deze plaatst hij zowel laag over laag als ook tegenover elkaar gecontrasteerd. Deze modulaire componenten creëren schijnbaar eindeloze variaties op de relatie tussen abstractie aan de ene kant en anderzijds geometrie en vorm.

Painter, sculptor and photographer Imi Knoebel (born 1940, Dessau, Germany) is an influential German artist who studied with Joseph Beuys in Düsseldorf in the 1960s. He developed his own geometric abstract imagery, inspired both by American minimal art and by the work of the Russian master Kazimir Malevich, who also was an important theorist of constructivism.

Dit werk is kenmerkend voor Knoebel door zijn constructies van monochrome stroken en panelen met puur kleur. Deze plaatst hij zowel laag over laag als ook tegenover elkaar gecontrasteerd. Deze modulaire componenten creëren schijnbaar eindeloze variaties op de relatie tussen abstractie aan de ene kant en anderzijds geometrie en vorm.

Het werk van Ian Davenport (1966, Londen, Groot Brittannië) komt op een enigszins ongebruikelijke manier tot stand. In plaats van de verf op traditionele wijze, met een kwast, aan te brengen op de drager maakt Davenport gebruik van minder voor de hand liggende materialen zoals een injectienaald. Davenport laat de verf uit de injectiespuit op een aluminium of roestvrij stalen paneel naar beneden druipen. Aan de onderkant van de panelen is het metaal bewust gedeukt wat resulteert in een poel van samenkomende stroompjes verf aan de basis van het schilderij. Met behulp van de injectiespuit kan Davenport zich meer concentreren op de kleuren en de volgorde waarin ze worden uitgebracht worden in plaats van op de verf of de stroom.

Rafaël Rozendaal (1980, Nederland) gebruikt het internet als zijn canvas. Vrij van de materie, is Rozendaal’s kunst intens modern en ongewoon democratisch. Toch staat het in direct verband met de schilderkunst uit voorgaande eeuwen; ook in zijn werk laat de abstractie zich door de kijker lezen en bespelen, maar zíjn kijker is overal waar internet is.
In 2013 begon hij aan een serie fysieke beelden. Het over elkaar heen leggen van verschillende prints op 24 lagen kunststof resulteert in verzadigde kleuren en een suggestie van diepte waarin veranderende patronen met de kijker meebewegen. Voor Rozendaal is kleur nooit stabiel.

Katharina Grosse (1961, Duitsland) hanteert het spuitpistool en de spuitbus als gereedschap voor haar schilderijen. Allerlei objecten kunnen dienst doen als dragers voor haar werk. Zo gebruikt ze canvasdoeken, stroken papier, muren en plafonds maar ook organische materialen en grote objecten.

In het oeuvre van Grosse staat het onderzoek naar de reikwijdte van de schilderkunst centraal. Haar werk ontstaat binnen een van te voren bepaald tijdschema. Dit dwingt haar tot het nemen van snelle beslissingen. Het schilderen, de beweging van de kleur en de dynamiek van het werk worden hierdoor in het spontane moment bepaald.

Katharina Grosse (1961, Duitsland) hanteert het spuitpistool en de spuitbus als gereedschap voor haar schilderijen. Allerlei objecten kunnen dienst doen als dragers voor haar werk. Zo gebruikt ze canvasdoeken, stroken papier, muren en plafonds maar ook organische materialen en grote objecten.

In het oeuvre van Grosse staat het onderzoek naar de reikwijdte van de schilderkunst centraal. Haar werk ontstaat binnen een van te voren bepaald tijdschema. Dit dwingt haar tot het nemen van snelle beslissingen. Het schilderen, de beweging van de kleur en de dynamiek van het werk worden hierdoor in het spontane moment bepaald.

Prudencio Irazábal (1954, Spain) staat bekend om de uitgesproken techniek die hij gebruikt om zijn abstracte schilderijen in acryl te vervaardigen, waarbij een groot aantal doorschijnende lagen over elkaar worden heen gelegd en afgewerkt met een gepolijst spiegelend oppervlak. De relatie tussen oppervlakte en diepte is vitaal voor het begrijpen van zijn abstracte beelden. Kleur, gemedieerd door het licht dat zich door de flinterdunne lagen werkt, geeft een unieke perceptieve ervaring. De samengevoegde doorschijnende lagen bepalen de lichtinval, maar laten de toeschouwer tegelijkertijd doorkijken tot aan het witte doek dat de basis vormt van het werk.

Yutaka Sone (1965, Japan) is een veelzijdig kunstenaar die uiteenlopende materialen en technieken hanteert om tot zijn sculpturen, schilderijen, tekeningen, foto’s, video’s en performances te komen. Opvallend in het oeuvre van Sone is zijn fascinatie voor natuurlijke en architecturale landschappen. Hij zoekt zijn onderwerpen in bestaande locaties, zoals Hong Kong Island, snelwegen in Los Angeles, een bergketen, een regenwoud of zijn eigen achtertuin. Hij creëert deze opnieuw maar dan op schaal en van verschillende materialen zoals verf, marmer en kristal, of organische materialen zoals planten en aarde.

Grote, briljant gekleurde doeken omvatten Herbert Brandl's (1959, Oostenrijk) oeuvre, oscillerend tussen abstractie en representatie, vaak gericht op landschapsbeelden zoals bergtoppen, watervallen en fauna.

In de monumentale werken van Brandl is een dominante rol weggelegd voor het landschap hoewel dit landschap niet altijd even herkenbaar is. De schilderijen van Brandl bevinden zich tussen figuratie en abstractie; voor Brandl ligt de essentie van het kunstwerk in het schilderen zelf, in de materialiteit en kleuren van de verf. Brandl schildert in grove losse toetsen op groot formaat. Het resultaat is een voortdurend spel tussen licht, kleur en materie. De herkenbare beelden en vormen die zichtbaar zijn in het werk van Brandl zijn niet het onderwerp voor de kunstenaar.

Het eclectische oeuvre van Lin de Mol (1966, Nederland) beslaat diverse media: foto’s, films, tekeningen en installaties. Een groot deel van haar werk komt voort uit de vele reizen die zij maakt. Het heeft een poëtische lading en geeft blijk van een verfijnd gevoel voor de tactiele kwaliteiten van wat ze fotografeert.
De Mol besteed veel aandacht aan het ensceneren en bewerken van haar foto´s en video´s. Mosstable, bijvoorbeeld, is een surreëel beeld waarin een besef van vergankelijkheid sluimert: ongeacht het kinderlijke verlangen om dat betoverende mos mee te nemen, het te bewaren, is het onvermijdelijk stervende. Het is, zogezegd, de natuur getroffen en geconfronteerd.

Op de foto’s van Axel Hütte (1951, Duitsland) vindt je geen mensen; niemand betreedt deze grootse, lege en barre landschappen. Soms is alleen natuur te zien, elders wordt ons een verstedelijkt landschap getoond. Duinformaties gaan op in horizontale lijnen, in een bamboebos overheerst de verticale stuwing, boomtoppen blijken abstracte oppervlakten te zijn – Hütte’s landschappen zijn geen snapshots, maar nauwkeurige composities waarvan de schoonheid niet onze, maar een geheel andere wereld toebehoort.

Jacco Olivier (1972, Nederland) verenigt het schilderen en de film door zijn schilderijen steeds opnieuw te bewerken en elke ontwikkeling systematisch te fotograferen. De verschillende stadia worden samengebracht in geprojecteerde animaties. Het zijn enigmatische, experimentele films waarin figuratie en abstractie voortdurend uit elkaar voortkomen en de, tijdens het schilderen gemaakte, keuzes zichtbare sporen achterlaten. De films functioneren als een venster op alledaagse momenten die, sierlijk in hun simpliciteit, samenkomen. Toch ervaart de kijker ook een zeker ongemak; er wordt iets geïnsinueerd, iets onverwachts en buiten ons bereik.

‘Untitled (Orange Moon)’ is de psychedelische hommage van William Monk (1977, Verenigd Koninkrijk) aan de landschapsschilderkunst, de natuur, de hemel en aan de kracht van kleuren op zich (die hij met magistraal effect gebruikt). Het oog van de kijker wordt via een veelkleurig veld (een korenveld wellicht?) getrokken naar een - niet louter oranje gekleurde - maan, die ook wel iets weg heeft van een ondergaande zon. De pointillistisch aandoende stijl waarin het veld is weergegeven en het gebruik van contrasterende, versterkende kleuren doen denken aan de avantgardistische traditie waarvan onder andere Van Gogh en Les Nabis deel uitmaakten. Monk is echter niet zo makkelijk in een artistiek hokje te plaatsen. "Ik camoufleer de inhoud van mijn schilderijen", zegt hij. "Ik wil cryptisch zijn." Dat cryptische mag dan misschien wel kloppen, maar het werk van Monk is ook fascinerend mooi en mateloos vervreemdend.

Prudencio Irazábal (1954, Spain) is known for his highly defined technique of abstract acrylic painting, characterized by a vast number of translucent layers added onto each other, finished by a polished mirror-like surface. The relation between surface and depth is vital for the understanding of his abstract images. Color, mediated by the transit of light through paper-thin layers, constitutes a unique perceptual experience. This merging of translucent layers shapes the incoming light but allows the eye to traverse through to the white canvas.

Dan Asher (1947-2010, Verenigden Staten) maakte schilderijen, sculpturen, tekeningen, foto’s en video’s. Oorspronkelijk was hij opgeleid als antropoloog en socioloog. Deze achtergrond, zijn vele reizen en expedities als ontdekkingsreiziger vormen de basis voor zijn werk.
De foto's van ijsbergen heeft hij tijdens een reis naar de Zuidpool gemaakt. Hier bracht hij de ontzagwekkende schoonheid van de grote stukken ijs in beeld. Deze foto’s zijn eenvoudig in vorm maar overtuigend in beeld; er schemert een bepaalde distantie doorheen, alsof de kunstenaar de ijsbergen lange tijd bestudeerd heeft. De foto’s overweldigen de kijker door de ervaring van de immense grootte van de ijsbergen en de verscheidenheid aan tinten blauw die zij bevatten. De textuur van het ijs en de gekozen composities geven het werk een bijzondere gelaagdheid.

Rob Johannesma (1970, Nederland) sluit met zijn werk aan op een schildertraditie die zijn oorsprong in de Renaissance vindt, die van het ‘atmosferische’ landschap. Zijn werk poogt niet de werkelijkheid te weergeven, maar de blik van de toeschouwer mee te slepen en te betoveren. Maar juist daarom vraagt zijn werk, in dit tijdperk waarin een landschap vrij van menselijke invloed een zeldzaamheid is geworden, een behoedzame blik. Het zijn indrukwekkende beelden van ‘lege’ ruimtes waar eenzaamheid en stilte moedwillig stand houden.

Keith Edmier’s (1967, Verenigden Staten) werk komt vaak voor uit persoonlijke en culturele herinneringen en Edmier laat zich vaak inspireren door de natuur. Voor Edmier verbindt de natuur het leven, de dood en seksualiteit met de wereld om ons heen. Hij onderzoekt tevens in zijn werk de manier waarop er vanuit het perspectief van een volwassene gekeken wordt naar de kindertijd en de onschuld. Het oproepen van een sprookjesachtige fantasiewereld zijn elementen die in zijn kunstwerken steeds terugkeren. Edmier maakt hierbij gebruik van de kennis en ervaring die hij heeft opgedaan toen hij special effects maakte voor de Amerikaanse filmindustrie. Hier komt ook zijn voorkeur voor het werken met rubber en polyester uit voort.

Het oeuvre van de Franse fotograaf Charles Fréger bestaat uit series portretten van uiteenlopende groepen: van majorettes, sporters en soldaten tot mensen die zich uitdossen voor eeuwenoude rituelen. Fréger richt zich daarbij vooral op hoe de hedendaagse jeugd zich in sociaal verband presenteert en identificeert, door middel van kleding en uiterlijk vertoon.
Ook bij deze zelfbewuste jonge vrouwen, afgebeeld op twee werken uit de serie 'Seijishiki', ligt de nadruk op hun outfit, waarin Oost en West, traditioneel en hedendaags samenkomen. Seijinshiki is de Japanse ceremonie ter ere van het volwassen worden. Deze vrouwen etaleren hun identiteit in een uitgekiende mix van kledingstukken en accessoires, kleur en pose. Sprankelend en waardig worden daarbij de onderliggende culturele codes opengebroken.

'Homage to Marcel Duchamp: Aura (Pink Woman)' komt voort uit het archief van aurafoto's van Susan Hiller. Aura fotografie kent opmerkelijke kleuren en wordt mogelijk gemaakt door een techniek uit de jaren 1970, die het mogelijk maakt om iemands elektrische frequenties tijdens het fotograferen te vertalen in beeld. De verwijzing in de titel naar Marcel Duchamp, de meester van de idee-kunst, is gebaseerd op een portret dat hij maakte in 1910 van zijn vriend Dumouchel waarop vibrerende kleuren zichtbaar zijn rond de contour van diens lichaam. Bovendien bestaat de serie uit beelden die Hiller niet zelf maakte, ze heeft ze gevonden en verzameld. Het werk van Susan Hiller wordt wel als para-conceptueel omschreven; als een ontmoeting tussen paranormale wereld en de conceptuele kunst.

“Met mijn werk wil ik vooral duidelijk maken hoe belangrijk het is de grootsheid van onze omgeving waar te nemen,” zegt de in Amsterdam gevestigde kunstenaar Elspeth Diederix (1971, Kenia). Diederix probeert de unieke essentie en schoonheid van natuurverschijnselen aan het licht te brengen. Planten en bloemen uit de tuin bij haar studio ('The Studio Garden'), de tuin in het Erasmuspark in Amsterdam ('The Miracle Garden'), organismen uit de diepten van het Grevelingenmeer ('Still Life Submerged'), onderwaterlandschappen ('Ultramarine') en een breed scala aan alledaagse objecten komen voor de lens van Diederix tot leven. Met hun subtiele spel van licht, kleur en textuur herinneren haar stillevens ons, als flonkerende juwelen, aan de schoonheid van de natuur die ons weer op adem doet komen – een welkome oase van rust in de hectiek van het stadsleven.

Het oeuvre van de Franse fotograaf Charles Fréger bestaat uit series portretten van uiteenlopende groepen: van majorettes, sporters en soldaten tot mensen die zich uitdossen voor eeuwenoude rituelen. Fréger richt zich daarbij vooral op hoe de hedendaagse jeugd zich in sociaal verband presenteert en identificeert, door middel van kleding en uiterlijk vertoon.
Ook bij deze zelfbewuste jonge vrouwen, afgebeeld op twee werken uit de serie 'Seijishiki', ligt de nadruk op hun outfit, waarin Oost en West, traditioneel en hedendaags samenkomen. Seijinshiki is de Japanse ceremonie ter ere van het volwassen worden. Deze vrouwen etaleren hun identiteit in een uitgekiende mix van kledingstukken en accessoires, kleur en pose. Sprankelend en waardig worden daarbij de onderliggende culturele codes opengebroken.

Hij staat op het punt om op oorlogspad te gaan, zij zal hem een lange tijd moeten missen en trekt daarom nog snel met houtskool. Zijn achterblijvende silhouet zal haar aan hem blijven doen denken. Zo zou volgens Plinius de Oudere (23-79 Na Chr, in zijn Naturalis Historia, Boek XXXV, hoofdstuk 5), een belangrijke Romeinse schrijver, de schilderkunst ontstaan zijn. Het thema van “de oorsprong van de schilderkunst” was in de negentiende eeuw. Het werk van Niek Hendrix is gebaseerd op een van die gelijknamige werken, in dit geval een werk uit 1832 van de relatief onbekende Duitse schilder Eduard Daege (1805-1883).

In dit werk van Niek Hendrix komt het verhaal van het silhouetje terug, het gaat over het het herinneren van een ander, maar ook over het herinneren van de afbeelding en het concept van het silhouet. Hoe kan een eenvoudige lijn een persoon laten zien? Omdat deze panelen letterlijk van licht naar donker gaan gaat het ook over de kunstgeschiedenis, waarbij je begint met een leeg canvas waarop we onze beelden projecteren, tot de diepe donkere schaduw waar abstracte kunst geen dingen meer laat zien. Schilderkunst is altijd al over licht en donker gegaan en zal dat misschien ook wel blijven doen.

Hij staat op het punt om op oorlogspad te gaan, zij zal hem een lange tijd moeten missen en trekt daarom nog snel met houtskool. Zijn achterblijvende silhouet zal haar aan hem blijven doen denken. Zo zou volgens Plinius de Oudere (23-79 Na Chr, in zijn Naturalis Historia, Boek XXXV, hoofdstuk 5), een belangrijke Romeinse schrijver, de schilderkunst ontstaan zijn. Het thema van “de oorsprong van de schilderkunst” was in de negentiende eeuw. Het werk van Niek Hendrix is gebaseerd op een van die gelijknamige werken, in dit geval een werk uit 1832 van de relatief onbekende Duitse schilder Eduard Daege (1805-1883).

In dit werk van Niek Hendrix komt het verhaal van het silhouetje terug, het gaat over het het herinneren van een ander, maar ook over het herinneren van de afbeelding en het concept van het silhouet. Hoe kan een eenvoudige lijn een persoon laten zien? Omdat deze panelen letterlijk van licht naar donker gaan gaat het ook over de kunstgeschiedenis, waarbij je begint met een leeg canvas waarop we onze beelden projecteren, tot de diepe donkere schaduw waar abstracte kunst geen dingen meer laat zien. Schilderkunst is altijd al over licht en donker gegaan en zal dat misschien ook wel blijven doen.

Shirin Neshat's (1957, Iran) zwart-wit foto’s, indringende video-installaties en films bevatten geen documentaire informatie, maar zijn eerder een combinatie van werkelijkheid en magie. Neshat maakt veel gebruik van contrasten in haar werk. Het meest directe contrast is het gebruik van zwart-wit binnen haar foto’s en video’s, maar ook de tegenstellingen man tegenover vrouw, individu tegenover massa, leegte ten opzichte van drukte zijn terugkerende elementen.

Shirin Neshat's (1957, Iran) zwart-wit foto’s, indringende video-installaties en films bevatten geen documentaire informatie, maar zijn eerder een combinatie van werkelijkheid en magie. Neshat maakt veel gebruik van contrasten in haar werk. Het meest directe contrast is het gebruik van zwart-wit binnen haar foto’s en video’s, maar ook de tegenstellingen man tegenover vrouw, individu tegenover massa, leegte ten opzichte van drukte zijn terugkerende elementen.

Monali Meher (1969, India) is geïnteresseerd in het creëren van nieuwe identiteiten en om uitdrukking te geven aan het gevoel ergens (geen) deel van uit te maken. In haar werk bespeelt ze de begrippen identiteit, diversiteit en tijd. In haar werk adresseert ze niet alleen verschillen tussen culturele tradities en identiteiten, maar brengt die tevens samen in één beeld. Ze streeft ernaar de kruisbestuiving te tonen tussen culturen die ze als complementair beschouwt.

Op twee werken die zijn opgenomen in de AkzoNobelkunst collectie, poseert zijzelf in traditionele Indiase kledij in uitgelezen toonzalen van Hollands erfgoed. Deze werken refereren zowel aan de middeleeuwse Gasthuizen die in veel Nederlandse steden nog te vinden zijn, als aan Indiase symbolen voor voorspoed en traditie, zoals een paithani, een van de fijnste sari's van India met ingenieus ingeweven pauwenmotieven.

Monali Meher (1969, India) is geïnteresseerd in het creëren van nieuwe identiteiten en om uitdrukking te geven aan het gevoel ergens (geen) deel van uit te maken. In haar werk bespeelt ze de begrippen identiteit, diversiteit en tijd. In haar werk adresseert ze niet alleen verschillen tussen culturele tradities en identiteiten, maar brengt die tevens samen in één beeld. Ze streeft ernaar de kruisbestuiving te tonen tussen culturen die ze als complementair beschouwt.

Op twee werken die zijn opgenomen in de AkzoNobelkunst collectie, poseert zijzelf in traditionele Indiase kledij in uitgelezen toonzalen van Hollands erfgoed. Deze werken refereren zowel aan de middeleeuwse Gasthuizen die in veel Nederlandse steden nog te vinden zijn, als aan Indiase symbolen voor voorspoed en traditie, zoals een paithani, een van de fijnste sari's van India met ingenieus ingeweven pauwenmotieven.

Deze foto's zijn onderdeel van 'The Missing Negatives of the Sonnenfeld Collection'. De Sonnenfeld Collection is een privéarchief van historische beelden van Israël in de 20e eeuw. Yael Bartana heeft de originele foto's opnieuw in scene gezet en de rollen verdeeld onder zowel jonge Israëli als Palestijnen. Opvallend is dat je niet ziet wie Palestijns of Israëli is. Wel is voelbaar dat er gespeeld wordt met klassieke propagandabeelden die stevig verankerd liggen in ons collectieve geheugen, en met de frisse en jeugdige uitstraling van deze jonge mensen. Wat blijft hangen is dat het verlangen naar een betere en veilige wereld niet alleen actueel, maar vooral ook universeel is. De worsteling met de nationale identiteit van haar geboorteland Israël is een belangrijke onderwerp in het werk van Yael Bartana.

Deze foto's zijn onderdeel van 'The Missing Negatives of the Sonnenfeld Collection'. De Sonnenfeld Collection is een privéarchief van historische beelden van Israël in de 20e eeuw. Yael Bartana heeft de originele foto's opnieuw in scene gezet en de rollen verdeeld onder zowel jonge Israëli als Palestijnen. Opvallend is dat je niet ziet wie Palestijns of Israëli is. Wel is voelbaar dat er gespeeld wordt met klassieke propagandabeelden die stevig verankerd liggen in ons collectieve geheugen, en met de frisse en jeugdige uitstraling van deze jonge mensen. Wat blijft hangen is dat het verlangen naar een betere en veilige wereld niet alleen actueel, maar vooral ook universeel is. De worsteling met de nationale identiteit van haar geboorteland Israël is een belangrijke onderwerp in het werk van Yael Bartana.

Deze foto's zijn onderdeel van 'The Missing Negatives of the Sonnenfeld Collection'. De Sonnenfeld Collection is een privéarchief van historische beelden van Israël in de 20e eeuw. Yael Bartana heeft de originele foto's opnieuw in scene gezet en de rollen verdeeld onder zowel jonge Israëli als Palestijnen. Opvallend is dat je niet ziet wie Palestijns of Israëli is. Wel is voelbaar dat er gespeeld wordt met klassieke propagandabeelden die stevig verankerd liggen in ons collectieve geheugen, en met de frisse en jeugdige uitstraling van deze jonge mensen. Wat blijft hangen is dat het verlangen naar een betere en veilige wereld niet alleen actueel, maar vooral ook universeel is. De worsteling met de nationale identiteit van haar geboorteland Israël is een belangrijke onderwerp in het werk van Yael Bartana.

Een man staat hand in hand met een gorilla, op gelijke hoogte en letterlijk uit het zelfde hout gesneden. Het is een archetypische man, neutraal in kleding en emotie. Opvallend aan dit tot nadenken stemmende beeld van een ongewone vriendschap, is de rafelige afwerking: de gewilde imperfectie die al het werk van Stephan Balkenhol kenmerkt. De mensfiguren in zijn oeuvre behoren tot de canon van de hedendaagse beeldhouwkunst. In de mission statement van AkzoNobel staat de mens centraal, en binnen de kunstcollectie van AkzoNobel vormt het mensbeeld een belangrijk thema. Man met gorilla geeft daar op ontroerende wijze uitdrukking aan.

De kunstenaar Anton Henning (1964, Duitsland) wordt wel een kameleontische schilder genoemd. Zijn oeuvre vormt een bonte verzameling aan onderwerpen, stijlen en media. Bovendien put hij vrijelijk uit de kunstgeschiedenis en laat daaruit voorstellingen, motieven en citaten terugkomen in zijn werk. In dit interieur verwijst hij met schilderij-in-schilderij zowel naar de negentiende-eeuwse schilder Courbet als de Dans van Matisse. Zijn virtuoze kleurgebruik en de lichtelijk over-the-top-attitude maken het tot een representatief werk van deze gewaardeerde schilder, wiens werk goed is vertegenwoordigd in de collecties van nationale en internationale musea.

Op speelse wijze ondermijnt Thomas Houseago (1972, Verenigd Koninkrijk) in zijn werk noties van de klassieke beeldhouwkunst. Hij laat zich weinig gelegen liggen aan de beeldtaal, het materiaal of het streven naar perfectie binnen die traditie. Houseage vormt aardse materialen als klei, gips en steen in een arbeidsintensief proces om tot imposante figuren, die opzettelijk onhandig ogen. Hij is vooral geïnteresseerd in lichaamstaal, in houdingen en uitdrukkingen van het menselijk lichaam. Dit beeld oogt, net als zijn andere werken, schetsmatig en bezit een primitieve schoonheid.

Itamar Gilboa (1972, Israël) kreeg bekendheid met zijn 'Food Chain Project', waarvoor hij gedurende een jaar een dagboek bijhield van alles dat hij at en dronk. Hij telde 8000 producten maar kwam vooral tot het besef dat individuele voedselkeuzen niet los te zien zijn van maatschappelijke problemen als overgewicht, verspilling en honger. In de vorm van witte sculptuurtjes stalt hij de genuttigde waren uit, waarbij goed te zien is hoe ons voedselpatroon cultureel bepaald wordt: deze installatie toont typisch Nederlands eten, bloemkool, bitterballen, melk en kaas. Met de opbrengst van zijn werk ondersteunt Gilboa organisaties die een gezonde en duurzame voedselketen nastreven.

De gelauwerde kunstenaar Chantal Joffe (1969, St. Albans, Verenigde Staten) maakt expressieve portretten, veelal veel vrouwen en kinderen, op grote doeken. Ze vertrekt vanuit fotografische bronnen als familiefoto's en tijdschriften en verstoort die beelden lichtelijk. Haar met soepele kwaststreken neergezette personages zijn intens, Joffe heeft een scherp oog voor een zekeer alledaags ongemak, hoewel dat niet gespeend is van humor. Haar schilderijen laten zien hoe verschijningen met aandaccht geconstrueerd worden, in tijdschriften, op familiefoto's maar ook door onszelf in het alledaagse leven: ze noemt dat de choreography of display.

De Amerikaans-Nederlandse kunstenaar Kathe Burkhart (1958, Martinsburg, Verenigde Staten) ziet het als de taak van de kunst om heersende sociale conflicten aan de kaak te stellen. Burkhart geeft hier invulling aan door zich in haar werk te richten op de vrouwelijke identiteit en de spanning tussen de seksen.

Het kleine formaat van dit doek van Shibu Natesan (1966, India) is omgekeerd evenredig aan de betekenis van de man die erop is afgebeeld. ‘Gandhi’ maakt deel uit van een serie met de titel 'Missing', gemaakt tijdens de periode dat Natesan artist in residence was aan de Rijksakademie in Amsterdam. In die tijd is hij zich op het fotorealisme gaan toeleggen. Natesan zoekt weliswaar vaak inspiratie voor zijn werk in de fotografie, maar het gaat hem er niet om foto's gewoon "na te schilderen". Het schilderproces zelf staat voor hem centraal, in combinatie met de bewerking en subtiele manipulatie van de bronafbeelding. Ook de ideeën die tijdens dat proces bij hem opkomen, zijn voor hem van belang. Zijn schilderijen zijn tegelijkertijd direct en afstandelijk, en zeker niet alleen bedoeld om een stukje historie vast te leggen. Ze trekken de kijker als het ware de afbeelding in en dwingen ons om na te denken – in dit geval over de waarden waar Mahatma Gandhi zich sterk voor maakte en die nog steeds relevant zijn: geweldloosheid, respect en onafhankelijkheid.

Marlene Dumas (1953, South Africa) is opgegroeid in de tijd van de apartheid. Zwart-wit is daar wel heel letterlijk een thema. Dumas portretteerde alle soorten en maten mensen, zwart, blank en alle mogelijke combinaties hiertussen. Maar het begrip ‘tegenstellingen’ is een breed thema in haar oeuvre; zij levert met haar werk een scherp commentaar op ingesleten rolpatronen, verhoudingen tussen man en vrouw, arm en rijk, en verschillende culturen.

Het schilderij is weliswaar voltooid nadat hij de eerste Amerikaanse president van Afro-Amerikaanse afkomst werd, maar met 'Politician' toont Ina van Zyl (1971, Zuid-Afrika) de innerlijke kracht van Obama voordat hij zijn intrek in het Witte Huis nam. Hij heeft de oogleden gesloten, terwij de onvoorstelbare omvang van de taak die hij zichzelf gesteld heeft aan zijn geestesoog voorbij lijkt te trekken. niettemin straalt Obama een serene vastberadenheid uit. Het doek is dik aangezet met donkere tinten en krachtige gezichtscontouren, waardoor het monumentale en charismatische karakter van het potret verder wordt verstrekt. Dit werk vertoont veel overeenkomsten met de "Hope" - poster die Obama voor de presidentsverkiezingen in 2008 gebruikte. Het weerspiegelt de kracht van het geloof in je eigen dromen en het nimmer aflatende streven naar vooruitgang en veranderingen.

Marlene Dumas (1953, South Africa) is opgegroeid in de tijd van de apartheid. Zwart-wit is daar wel heel letterlijk een thema. Dumas portretteerde alle soorten en maten mensen, zwart, blank en alle mogelijke combinaties hiertussen. Maar het begrip ‘tegenstellingen’ is een breed thema in haar oeuvre; zij levert met haar werk een scherp commentaar op ingesleten rolpatronen, verhoudingen tussen man en vrouw, arm en rijk, en verschillende culturen.

Emo Verkerk (1955, Nederland) is een kunstenaar die zich vooral toelegt op schilderen en tekenen. Het portret neemt een centrale positie in binnen zijn oeuvre, zonder zich te ketenen aan conventies en realisme. Zijn werk toont de ervaring van de werkelijkheid, een waarin kleur en vorm een eigen leven leiden en zijn grote verbeeldingskracht de toeschouwer altijd weet te verrassen.

In het kader van een prijsvraag maakte Verkerk 'Staatsieportret ten voeten uit' (2014) van Koning Willem Alexander. Emo Verkerk had een grote overzichtstentoonstelling in 1988 in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Sinds Andy Warhol (1928-1987, Verenigde Staten) voor het eerst in de New Yorkse kunstwereld opdook is zijn naam synoniem aan Pop Art geworden. Zijn uitspraak 'in the future everyone will be famous for fifteen minutes' is op zijn minst net zo bekend.
Warhol was een buitengewoon veelzijdige kunstenaar met een enorme scheppingsdrang en gelijksoortig oeuvre. Zijn bijdragen aan de kunst bezorgden hem een langdurig aanzien. Slechts één voorbeeld van zijn bijdragen is de drukkunst, en dan vooral het zeefdrukken; een veld dat dankzij hem als een kunstvorm werd erkend. Warhol maakte zeefdrukken van de meest ordinaire massaproducten (Campbell soepblikken) tot beroemdheden zoals Marilyn Monroe en koningin Beatrix.

De Duitse kunstenaar Anton Henning wordt wel een kameleontische schilder genoemd. Zijn oeuvre vormt een bonte verzameling aan onderwerpen, stijlen en media. Bovendien put hij vrijelijk uit de kunstgeschiedenis en laat daaruit voorstellingen, motieven en citaten terugkomen in zijn werk. In dit interieur verwijst hij met schilderij-in-schilderij zowel naar de negentiende-eeuwse schilder Courbet als de Dans van Matisse. Zijn virtuoze kleurgebruik en de lichtelijk over-the-top-attitude maken het tot een representatief werk van deze gewaardeerde schilder, wiens werk goed is vertegenwoordigd in de collecties van nationale en internationale musea.

Berend Strik (1960, Nederland) is een bijzonder veelzijdige kunstenaar. Hoewel hij vooral bekend is geworden met zijn borduurwerken werkt hij ook met architectuur, videokunst, fotografie, glas-in-lood en heeft hij zelfs een theaterstuk en een opera op zijn naam staan.
Reisimpressies en souvenirs, familiekiekjes, populaire cultuur en beelden uit de kunstgeschiedenis worden door Strik met naald en draad, kleine stukjes stof, plastic, tule of kant gemanipuleerd. Strik maskeert en retoucheert de afbeeldingen door delen te benadrukken, te verhullen of uit te wissen en voegt zo een nieuwe betekenislaag toe; een trage en arbeidsintensieve techniek die haaks staat op de snelheid en vluchtigheid die allesbepalend lijkt te zijn in de huidige maatschappij.

Originally from the Netherlands, artist Michael Raedecker (1963, The Netherlands) has enjoyed international fame since Charles Saatchi purchased his work and since his Turner Prize nomination in 2000. Raedecker, who has lived in London since 1998, calls himself an 'embroiderer'. Coming from the fashion world, he has resorted to the paintbrush in an effort to combine the deliberateness of needle and thread with the speed of a brushstroke and the heritage of painting.

'Cover (2)' is dominated by a brown-painted surface full of wires. There is much to see on this canvas, one in which he plays with paint, patches of color, idiosyncratic materials and the reading of a depiction. The title, which refers to an album sleeve by the hard rock band Kiss, gives us a bit of a pointer. The AkzoNobel Art Foundation has followed Raedecker's art since his inception. His work has since found a place in some of the world's premier collections.

'Determination' is a series of portraits of children from New York. Op de Beeck told them to shut their eyes and think of a paradise garden. We see the young faces smile, but occasionally frown too. They offer only a glimpse of what is really going on: the inner emotional world of these children and the imaginations that they themselves are having at that time.

In 'Parade', een recente korte film, trekt groep na groep voorbij over het podium van een klassieke theaterzaal. In steeds wisselende decors zien we wielrenners, zakenmensen, een begrafenisstoet, maar ook een peuter die vastbesloten enkele wankele stappen zet. Scherp uitgelicht bewegen de personen zich in slow motion voort op de licht melancholische klanken van een fanfare: als schimmen. Parade wordt wel opgevat als een allegorie van de veranderende samenleving waarin het groepsverband plaatsmaakt voor toenemend individualisme. We kijken naar de cyclus van de voorbijgaande tijd, het is het leven zelf dat hier langzaam aan onze ogen voorbijtrekt.

Het prachtig uitgelichte 'Vanitas (Variation) 10' lijkt tegen de muur aan te zweven. Een klassiek stilleven in vele gradaties grijs: met voorwerpen als een kandelaar, karaf en druiventros, allen geladen met betekenis vanuit de schilderkunstige traditie. Maar er ligt ook een mobiel telefoontje tussen, een wat ouder model al, een baken van de tegenwoordige tijd die alweer net achterhaald is. Het gehele tafereel roept de voorbije tijd op, hoe we daar mee omgaan en hoe we die verbeelden.

Vijf minuscule gebouwtjes, elk op een eigen sokkel, vormen 'My five favourite small buildings', dat geheel is uitgevoerd in één tint. Het zijn modellen van de vijf favoriete gebouwtjes van de kunstenaar die er niet meer zijn. Op de Beeck maakte 'nog ontbrekende monumentjes' voor deze verdwijnende architectuur van de jaren 1950. Dit werk toont ook zijn humoristische kant, onder de alledaagse bouwels die hij eert, bevinden zich een bushokje, benzinestation en een urinoir.

'Cruise Liner (at night)' toont een cruiseschip op een nachtelijke zee. Op de Beeck maakte meerdere werken rond deze megalomane luxe-schepen, omdat zij zowel uitdrukking geven aan de slechte arbeidsomstandigheden waaronder zij veelal gebouwd worden als aan onze hedendaagse vrijetijdsbesteding: risicoloos consumeren in winkel- en entertainmentparadijzen, losgezongen van enige realiteit of authentieke belevenis. Die trivialiteit gekoppeld aan het mythische van zo'n oceaanstomer, die tevens toont waartoe wij mensen in staat zijn, intrigeert hem.

'Table (1) (second view)' toont de resten van een koffietafel. Ondanks overvolle asbakken en taart waarvan is flink gegeten, ligt er geen kruimel op het smetteloze tafellaken. Een enkele aardbei die achterbleef, steekt scherp af tegen de overweldigende witheid van het tafereel. Ontegenzeggelijk fictief en geënsceneerd, brengt Op de Beeck een parallelle wereld in beeld die volledig in het teken staat van hetgeen zich eerder heeft afgespeeld, maar inmiddels is opgelost in de voorbije tijd.

Op alle zestien vellen papier van 'zonder titel' zijn uitgewreven grondmonsters die herman de vries heeft verzameld van Oudeschild op Texel, tot Varkala in India en uiteenlopende plaatsen in Australië. De onderscheidende kleurpigmenten karakteriseren die plekken en tonen hoe divers de natuurlijke omgeving is.  

Het werk is tevens op te vatten als een artistieke pendant van het wetenschappelijke onderzoek dat AkzoNobel internationaal verricht naar grondstoffen en pigmenten. Door de aankoop van dit en enige andere werken van de vries heeft AkzoNobel zijn solopresentatie op de Biënnale van Venetië in 2015, waar hij Nederland officieel vertegenwoordigde, mede mogelijk gemaakt.

Shen Chen omschreef zijn oeuvre ooit als een onderzoek naar 'a kind of spirit of ink painting'. Het is een uitspraak die de kern van zijn werk raakt, waarvan wel gezegd wordt dat het Westers aandoet maar een Oosterse ziel heeft.
Op dit doek zien we ontelbare fijne penseelstreken. Naar boven verdiept het zwart zich intens, om aan de bovenrand een dunne streep oranje vrij te laten. Chen’s werk past naadloos binnen het thema Kleur en Onderzoek van de AkzoNobel Art Foundation: hij bestudeerde en praktiseert de Chinese schildertheorie 'mo fen wu se' die niet alleen onderwijst hoe de traditionele vijf tinten te gebruiken, maar ook hoe kleur te observeren is, als een systeem.

Frank Ammerlaan heeft een oog voor schoonheid 'in de periferie' en weet de aandacht te richten op dingen die meestal onopgemerkt aan ons voorbij gaan: zoals een olievlek die na een regenbui opdoemt onder een auto. De iriserende vlekken op 'Untitled, 2013' worden gevormd door olie en zeepbellen, gefixeerd met chemicaliën in een patroon waarop de kunstenaar weinig invloed heeft gehad. Op het doek veranderen de kleuren nog steeds. Nadat de eigenzinnige Ammerlaan in 2007 afstudeert, wint hij al in 2012 de prestigieuze Koninklijke Prijs voor de Vrije Schilderkunst.

'The Total Amount' van Pieter Laurens Mol exposeert de inhoud van een 100 jaar oude schilderskoffer. In speciaal vervaardigde vitrinekasten naar ouderwets model, liggen 72 soorten ruwe pigmenten, in prachtige kleuren en van verschillende fijnheid. De foto erboven toont de kunstenaar zelf, in diapositief, die ongemakkelijk boven zijn materiaal hangt. In een tekst over dit werk van Mol zelf, schreef hij over "de schilder die als geen ander zicht heeft 'op de betovering door kleur". Daarmee heeft dit werk een plek veroverd in het hart van de AkzoNobel kunstcollectie.

Pieter Laurens Mol is de een van de eerste Nederlandse kunstenaars die bij leven een solotentoonstelling in het Museum of Modern Art in New York kreeg.

'Droomhuis' van Maria Roosen (1957, Nederland) is opgebouwd uit vrij globale vormen, waarop de grove contouren zijn aangebracht van ramen en deuren. Gevat in bladgoud, kostbaar en puur; en ingefluisterd door de titel, draagt dit sculptuurtje het idee van het ideale huis uit: daar waar het geluk huist. Het werk van Roosen, die vooral bekendheid kreeg met haar sensuele glassculpturen, wordt wel bestempeld als een pleidooi voor de verbeelding in onze door feiten en praktisch nut geregeerde wereld.
Maria Roosen vertegenwoordigde Nederland op de Biënnale in Venetië in 1995 in een presentatie waaraan ook Marlene Dumas en Marijke van Warmerdam deelnamen.

'Work (Office Blocks)' van Krijn de Koning bestaat uit rudimentaire ruimtelijke elementen, beschilderd met warme kleuren, die een ruimte lijken te openen maar die tegelijkertijd begrenzen. Hoewel de titel anders suggereert, zijn het onbruikbare constructies. Wel geven ze sterk sturing aan onze blik en maken inzichtelijk hoe groot de impact is van kleur op onze ruimtebeleving.

Het werk van Krijn de Koning kan het best omschreven worden als sculpturaal, hoewel het kwaliteiten van schilderkunst en architectuur incorporeert. De Koning ontving in 2007 de prestigieuze Nederlandse Sikkensprijs waarbij Gerrit Rietveld, Theo van Doesburg en Donald Judd hem voorgingen.

Het werk 'Blumenzucht' van Seet van Hout springt in het oog als een bonte explosie van kleuren, die als zeepbellen lijken op te stijgen over het doek. De zachte, organische vormen zijn het resultaat van dun aangebrachte verf, waarin kleur vervloeit in kleur, keer op keer. Van Hout is geïnteresseerd in 'wat in ons hoofd zit': in hoe het geheugen een rol speelt in het handmatig vervaardigen van zo'n schilderij en in de herhaling van een handeling.
Zowel de vloeiende kleuren in dit werk, als de verglijdende tinten in de strak vormgegeven lampen van Allard van Hoorn aan de achterzijde van deze wand, vieren binnen AkzoNobel Art Foundation the power of pigments!

'Recaptured from the collective' bestaat uit twee delen. Aan de wand hangen 60 ingelijste post-its op rij, met daarop sporen van een inktvlek zoals die is doorgedrongen in zo'n geel blokje dat bij vrijwel iedereen op het bureau ligt. De conische vorm van de paarse sculptuur is afgeleid van de steeds minder in het papier doordringende inkt, ruimtelijk gezien. De in Den Haag gevestigde Navid Nuur werkt met doodgewone voorwerpen en materialen en weet daarop een geheel nieuw perspectief te openen. Hij onderzoekt steeds verschillende ideeën en begrippen en definieert daarbij zelf de regels en wetmatigheden. In 2010 won hij de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs.

Hij staat op het punt om op oorlogspad te gaan, zij zal hem een lange tijd moeten missen en trekt daarom nog snel met houtskool. Zijn achterblijvende silhouet zal haar aan hem blijven doen denken. Zo zou volgens Plinius de Oudere (23-79 Na Chr, in zijn Naturalis Historia, Boek XXXV, hoofdstuk 5), een belangrijke Romeinse schrijver, de schilderkunst ontstaan zijn. Het thema van “de oorsprong van de schilderkunst” was in de negentiende eeuw. Het werk van Niek Hendrix is gebaseerd op een van die gelijknamige werken, in dit geval een werk uit 1832 van de relatief onbekende Duitse schilder Eduard Daege (1805-1883).

In dit werk van Niek Hendrix komt het verhaal van het silhouetje terug, het gaat over het het herinneren van een ander, maar ook over het herinneren van de afbeelding en het concept van het silhouet. Hoe kan een eenvoudige lijn een persoon laten zien? Omdat deze panelen letterlijk van licht naar donker gaan gaat het ook over de kunstgeschiedenis, waarbij je begint met een leeg canvas waarop we onze beelden projecteren, tot de diepe donkere schaduw waar abstracte kunst geen dingen meer laat zien. Schilderkunst is altijd al over licht en donker gegaan en zal dat misschien ook wel blijven doen.

'Paradise Love Bar' van de Britse kunstenaar Aisling Hedgecock bestaat uit purschuim en duizenden balletjes polystyreen. Ongeacht dat uiterst chemische materiaal, doet de organische vorm denken aan een koraalrif - en evenaart de kleurenpracht ervan - dat zich zo zou kunnen uitbreiden. Hedgecock, in 2006 afgestudeerd aan de Royal College of Art in Londen, onderzoekt vormloosheid en vloeibaarheid. Haar fascinatie is de complexiteit van de natuur, en de voortdurende verandering die het natuurlijke landschap ondergaat. Dat zijn ideeën van betekenis voor de AkzoNobel Art Foundation, evenals Hedgecock's eigenzinnige verbeelding ervan.

Jan Andriesse (1950, Indonesië) maakt werk dat gaat over licht, ruimte en lichtreflectie op het water. Hij laat zich inspireren door het uitzicht op het water vanuit zijn atelier op zijn woonboot en verdiept zich in natuurkundige verschijnselen. De continue verandering van het water lijkt een metafoor voor het licht, dat Andriesse ziet als een soort beweging. In de jaren negentig krijgt Andriesse internationale bekendheid met zij grote regenboogschilderijen waarbij de kleurbanen onmerkbaar vloeiend in elkaar overlopen.